Privacy mag geen concurrentievoordeel worden: Apple ATT en de toekomst van digitale reclame

 

Privacy is binnen VIA een bestuursthema dat onder de data- en techportefeuille valt. Als 76% van de totale AdSpend in Nederland naar digitale media gaat, is het belang vanzelfsprekend. Privacybescherming en eerlijke concurrentie zijn geen tegenpolen. Toch laten de ontwikkelingen rondom Apple's App Tracking Transparency (ATT) zien dat deze belangen in de praktijk op gespannen voet kunnen staan.  

 

Met ATT bepaalt Apple onder welke voorwaarden apps gebruikers toestemming moeten vragen voor tracking. Het doel, consumenten meer controle geven over hun persoonsgegevens, is belangrijk en verdient steun. We zien dus dat Apple de spelregels bepaalt en zelf actief is op de markt waarop die regels van toepassing zijn. Is dat verenigbaar met eerlijke concurrentie? 

Die vraag staat centraal in recente mededingingstrajecten in Duitsland en Polen. Zowel het Bundeskartellamt als de Poolse toezichthouder UOKiK hebben zich gebogen over de mogelijke concurrentie-effecten van Apple's ATT-beleid. Daarbij staan onder meer transparantie, neutraliteit van toestemmingsmechanismen en de behandeling van onafhankelijke marktpartijen centraal. 

 

IAB Tech Lab waarschuwt voor gevolgen voor uitgevers 

Dat de discussie verder reikt dan ATT blijkt uit een recente infographic van IAB Tech Lab: When Safari blocks ad tech, publishers pay the price. 

Hierin waarschuwt IAB Tech Lab voor de mogelijke gevolgen van Apple's WebKit-wijzigingen in iOS 27 voor onafhankelijke uitgevers en de digitale advertentiemarkt. 

Volgens de infographic worden verzoeken naar geselecteerde domeinen geblokkeerd. Daarbij gaat het niet alleen om cookies, maar om de technische verbindingen zelf. IAB Tech Lab stelt dat de lijst met geblokkeerde domeinen niet openbaar is, op afstand kan worden aangepast en geen duidelijke bezwaarprocedure kent. 

Als VIA zien wij een mogelijk domino-effect: wanneer bepaalde advertentietechnologieën niet meer functioneren, wordt het lastiger om campagnes te meten en de waarde van advertentieruimte aan te tonen. Adverteerders kunnen daardoor besluiten budgetten te verschuiven naar grotere platforms. 

Voor onze lokale en onafhankelijke uitgevers, die voor hun inkomsten afhankelijk zijn van advertenties, kan dit ingrijpende gevolgen hebben. Aanhoudende druk op advertentie-inkomsten kan uiteindelijk leiden tot meer betaalmuren of zelfs het verdwijnen van kleinere uitgevers. Dit zijn geen vastgestelde marktuitkomsten, maar verdienen wel serieuze aandacht.

 

null

Bron: IAB Tech Lab, november 2026 – Apple WebKit Changes in iOS 27. 

 

Privacybescherming vraagt om een gelijk speelveld 

Consumenten moeten controle hebben over hun persoonsgegevens, maar privacymaatregelen zoals Apple ATT mogen niet leiden tot ongerechtvaardigde concurrentievoordelen. Dat is relevant voor uitgevers, technologiebedrijven, adverteerders en bureaus: zij zijn voor hun dienstverlening mede afhankelijk van de technische voorwaarden die grote platforms stellen. 

Wanneer die voorwaarden eenzijdig worden bepaald, is transparantie essentieel. Niet alleen over de bescherming van persoonsgegevens, maar ook over de gevolgen voor markttoegang, advertentiemeting en innovatie.

 

Van Europese ontwikkelingen naar de Nederlandse praktijk 

De interventies in Duitsland en Polen laten zien dat privacy en mededinging steeds vaker in samenhang moeten worden bekeken. Het is belangrijk om daarbij ook naar de praktische gevolgen van technische platformmaatregelen te kijken. 

Hoe waarborgen we dat consumenten optimaal worden beschermd, zonder dat onafhankelijke partijen onnodig worden beperkt in hun mogelijkheden om te concurreren? 

VIA staat voor transparante, proportionele en non-discriminerende platformvoorwaarden. Daarbij moeten zowel consumentenbelangen als de ruimte voor innovatie en een divers digitaal medialandschap worden gewaarborgd. Daarom blijven wij hierover in gesprek met onze leden, Europese brancheorganisaties en relevante toezichthouders.

Wil jij ook meedenken en praten over dit onderwerp? VIA zoekt een nieuw bestuurslid voor de data- en techportefeuille.

 

Bekijk de vacature.

Gerelateerde artikelen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met de nieuwsbrief blijf je op de hoogte van inspirerende kennissessies, relevante events en belangrijke ontwikkelingen binnen de branche. Schrijf je nu in en mis niets!