Toezicht op transparantie politieke reclame - Actuele ontwikkelingen

Voorlichting van de markt

Bij de inrichting van het toezicht op de transparantie rondom de herkomst van politieke reclame speelt voorlichting een belangrijk rol. In februari zijn hiervoor voorlichtingsdocumenten op onze website gepubliceerd. Het gaat dan om de beslisboom waarmee gecheckt kan worden of een bepaalde uiting een politieke reclameboodschap is, zoals bedoeld in de Europese Verordening Politieke Reclame (verder: VPR). En zo ja, of er een verplichting geldt voor een label en/of transparantieverklaring. Daarnaast is een document gepubliceerd waarin wordt uitgelegd wat er in het label en de transparantieverklaring moet staan, hoe ze eruit moeten zien en welke voorschriften ervoor gelden. Deze voorlichtingsdocumenten zijn positief ontvangen. Aanvullend is in samenwerking met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een infographic ontwikkeld over het doel van de VPR. Deze infographic is hier te vinden.

De website van het Commissariaat is recent compleet vernieuwd met als doel om alle beschikbare informatie makkelijker vindbaar te maken. Ook de Q&A over de VPR op de website is recent weer geüpdatet, zie deze pagina voor meer informatie.

Inzet van gerichte informatie over gemeenteraadsverkiezingen

De verordening is recent in werking getreden, complex en vraagt veel van de betrokken partijen en de toezichthouders. Daarom zet het Commissariaat gerichte informatie in als stimulerend toezichtinstrument. Hierbij wijzen wij uitgevers, waarover een herleidbare melding is gedaan, erop dat wij een mogelijke overtreding zien. Wij informeren hen over de verplichtingen die voor hen gelden vanuit de verordening en verwijzen naar onze website voor meer informatie. Partijen moeten voldoen aan de regels uit de verordening. Met onze informatie helpen we hen om dat te doen. Wanneer de uitvoeringswet in werking treedt en het Commissariaat handhavende bevoegdheden krijgt, kan het Commissariaat - als dat nodig is - handhavend optreden tegen partijen die zich niet aan de regels houden.

Meldingen mogelijke overtredingen

Sinds 1 januari 2026 zijn bij ons meldpunt Transparantie Politieke Reclame ruim 100 relevante meldingen binnengekomen over mogelijke overtredingen van de VPR in het kader van de komende gemeenteraadsverkiezingen. De meeste meldingen gaan over het ontbreken van een label en/of transparantieverklaring bij politieke reclame van lokale partijen in kleinere lokale media. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de reclameborden langs de weg of reclameboodschappen in lokale kranten. Een deel betreft reclames die op grote online platforms zijn verschenen, ondanks het verbod dat deze platforms zelf hebben ingesteld. Dit raakt zowel aan de naleving van de eigen gebruiksvoorwaarden door de platforms, als aan de vraag of de advertenties die toch verschijnen voldoen aan de VPR. Hierover ontvangt het Commissariaat ook signalen vanuit andere betrokken organisaties. Al deze signalen nemen wij mee in de verdere inrichting van ons risicogestuurde toezicht, en waar nodig wijzen wij partijen op hun verantwoordelijkheid bij de naleving van de geldende regels.

Toezicht online platforms

Er zijn ook meldingen binnengekomen over publicatie van politieke reclameboodschappen via grote, online platforms ondanks het eigen verbod van platforms hierop. Hierbij is mogelijk sprake van overtreding van de VPR, bijvoorbeeld doordat het vereiste label en/of de transparantieverklaring ontbreekt. Voor platforms zoals Meta, die in Ierland zijn gevestigd, is de Ierse mediatoezichthouder (Coimisiún na Meán) de bevoegde toezichthouder. Het Commissariaat verzamelt signalen uit Nederland, bijvoorbeeld over politieke reclameboodschappen zonder label op zulke platforms, en geeft deze door aan de Ierse mediatoezichthouder. Er kan ook sprake zijn van gerichte online politieke reclame waarbij persoonsgegevens worden verwerkt. In dat laatste geval is Autoriteit Persoonsgegevens (AP) de bevoegde toezichthouder.

Europese samenwerking

Het Commissariaat werkt op Europees niveau actief samen om het toezicht op de Verordening Politieke Reclame (VPR) effectief vorm te geven. Als nationaal contactpunt neemt het Commissariaat deel aan het Europese Netwerk van Nationale Contactpunten, waar de uitvoering van het toezicht en praktijkervaringen worden besproken. Onlangs vond een bijeenkomst plaats waarin de lidstaten meer inhoudelijk spraken over de ervaringen met de toepassing van de verordening en de interpretatie ervan. Door hierover uit te wisselen en af te stemmen, leren we van elkaar en zorgen we ervoor dat er geen grote verschillen ontstaan in de uitvoering van het toezicht in Europa.

Lees hier het nieuwsbericht van 9 maart:

Nieuwsbericht 9 maart